“Waarom kan je nou niet een keer een Turk leuk vinden?”

- “Waarom, ma? Gaat dat een verschil maken?”

“Dan heb je tenminste dezelfde waarden en normen. Bij iemand van een ander cultuur weet je dat nooit.”

- “Nee ma, dan heb jij dezelfde normen en waarden als die Turk. Niet ik.”

Mijn moeder zet de vaatwasser aan en pakt de Turkse theeglazen erbij. Ze weet dat ik op het vervolg zit te wachten. Ze vertelt verder.

“Daar stond ik dan. Voor de deur van mijn ouderlijk huis, waar ik was weg gelopen. Maar ik had geen keus. Ik had geen ander deur om bij aan te kloppen. Je vader en ik keken elkaar in spanning aan, ik nam diep adem en drukte op de bel. Mijn kleinste broertje, toen tien jaar, deed de deur open. Hij schrok en keek me in stilte aan.”

Mijn moeder staat in de keuken haar gerecht voor te bereiden zoals alleen mijn moeder dat kan. Terwijl de gevulde paprika’s aan het koken zijn, doet ze haar schort af en we gaan aan de keukentafel zitten. Ma vertelt verder.

“Ik kreeg dus 25 gulden van je opa. Dat was niet veel maar meer had ik eigenlijk ook niet nodig. Ik deed maar weinig. Wat ik wel erg vond, was dat je opa de rest van mijn welverdiende salaris uitgaf aan alcohol. Hij ging voor biermerk Oranjeboom werken en toen begon eigenlijk het gezeik.”

“Ik kende alleen maar de omgeving waarin ik leefde. Het was 1976, toen ik samen met mijn moeder en drie broertjes, op dertienjarige leeftijd naar Nederland vloog. Ik had mijn eigen hoofdstad nog nooit gezien, en toen stond ik daar opeens. Op het vliegveld van Amsterdam. Het hele vliegtuig zat vol met vrouwen en kinderen en die stonden bij de koffers allemaal verlegen om zich heen te kijken. De vrouwen duwden onzeker hun jonge zoontjes naar voren en lieten ze voorop lopen.”

“De Nederlanders zijn zo individueel. Ze gaan bijna nooit bij elkaar op bezoek en kennen hun eigen neef niet eens!” Dit hoor en denk ik zelf ook vaak genoeg. Als ik denk aan de Turkse tradities die ik heb meegekregen, dan snap ik de achterliggende gedachte en doel van deze tradities, maar of het (nog steeds) mooi is, dat denk ik niet. Het is namelijk niet zo makkelijk om de schoonheid van de Turkse tradities in Nederland in praktijk te brengen. Sterker nog; het wordt bijna iets lelijks.

Het maakt niet hoe zwaar je Rotterdamse accent is, het maakt niet uit dat je in het Zuiderziekenhuis geboren bent, het maakt ook niet uit dat je in Charlois bent opgegroeid en Charlois ook nog eens op de juiste manier uitspreekt. Want als ik de hond aan het uitlaten ben en ik begin een praatje met een Hollandse oma, dan ben ik nog altijd een ‘apart gevalletje’.

“Nou meissie, was gezellig hoor. En trouwens, wat spreek jij goed Nederlands, zeg! Je hebt zelfs een Rotterdams accent!”

Ik kijk haar een paar seconden in stilte aan. “Mevrouw, ik ben gebóren in Rotterdam.”

“Ja, maar toch, ik weet niet…”

“Wat weet u niet? Zegt u het maar gewoon.”

“Er zijn er zoveel die hier zijn geboren en die toch de taal niet goed beheersen.” Ondertussen pakt ze haar kleine hond op omdat die maar blijft blaffen. “Heel goed van jou!” zegt oma nog. “En ik hoop ook dat je studeert! Trouwens, wat lijk jij veel op Yasmine van Aladdin!”

En ze loopt weg met haar kleine witte, nog steeds blaffende (rot)hond tegen haar borst aan.

Op dit soort momenten weet ik vaak niet wat ik moet doen. Moet ik nou lachen of janken? Boos worden of begrip tonen? Ik snap haar wel, maar toch, het blijft irritant. Al voel ik me volledig ‘geïntegreerd’, zo word ik af en toe toch herinnerd dat ik een allochtoon, biculturele burger, nieuwkomer of hoe ‘we’ dan ook worden genoemd, ben.

Ik heb nog een voorbeeld. Ik ben op een verjaardagsfeestje en ik ben enige Turkse. Binnen een paar minuten staan er een paar mensen om me heen en die stellen me, uit het niets, de volgende vragen. “Gewoon uit nieuwsgierigheid hoor, maar draagt jouw moeder wél een hoofddoek? En ik hoor dat je op jezelf woont, dat is toch ook wel apart?”

“Volgens mij is dat is niet echt apart. Ik werd stapelverliefd op een leuke Zuid-Amerikaan, ging trouwen en helaas heeft het niet mogen werken. Dan is het toch wel logisch dat ik gewoon in mijn eigen huis blijf?”

“WAT? Een Zuid-Amerikaan?? Maar maar maar maar…”

Ze kwamen een stapje dichterbij, ik voelde die vragen op me afkomen, ik zag flitsen van een shot tequila voor mijn ogen en wist wat ik moest doen. “Excuseer me.”

Ik begrijp al die vragen, want de boer wil dat onbekende leren kennen. Ik leg het ook vaak genoeg met plezier uit. Maar ik ga niet naar verjaardagen om iemand uit te leggen of mijn moeder een hoofddoek draagt. Er zijn grenzen. Ik ben Suna en dat is meer dan Turks alleen.